Birleşik Krallık Aylık Görünüm - Ağustos 2026
- A.Enes TEKCAN
- 2 gün önce
- 17 dakikada okunur
2026 yılının ikinci çeyreğinde Birleşik Krallık ekonomisi, küresel jeopolitik gelişmelerin ve iç siyasi belirsizliklerin yarattığı elverişsiz koşullar rağmen büyüme gerçekleştirmiştir. Şubat ayında başlayan İran-İsrail-ABD çatışmasının küresel enerji piyasaları üzerinde yarattığı olumsuz etkiler, Nisan ayında ilan edilen ancak sürdürülebilirliği sınırlı kalan ateşkes süreci, iktidar partisi bünyesinde gerçekleşen liderlik değişikliği ve buna bağlı hükümet revizyonu ile sonbahar bütçesi öncesinde ortaya çıkan mali politika belirsizlikleri, söz konusu dönemde ekonomik görünümü etkileyen başlıca unsurlar olarak öne çıkmaktadır.
Aynı dönemde Birleşik Krallık, önemli bir siyasi geçiş sürecinden geçmiştir. Mayıs 2025’ten itibaren Başbakan Keir Starmer’ın liderliğine yönelik parti içi eleştiriler artan bir seyir izlemiş; göç politikası, vergi artışları, Gazze konusundaki tutum ve refah reformuna ilişkin anlaşmazlıklar, hükümete yönelik muhalefeti derinleştirmiştir. Eski Manchester Büyükşehir Belediye Başkanı Andy Burnham'ın 18 Haziran’da girdiği ara seçimi kazanarak parlamentoya dönmesi, liderlik değişikliğine ilişkin beklentileri güçlendirmiş; Starmer, 22 Haziran 2026'da istifa kararını açıklamıştır. Burnham'ın parlamento üyelerinin %94’ünden fazlasının desteğini alarak tek aday olarak liderliğe seçilip, Başbakanlık görevine başlamıştır. Bu değişiklik, on yıl içinde görev yapan yedinci başbakan atamasına işaret etmekte olup, siyasi istikrarsızlığın süreklilik kazandığına dair göstergelerden biri olarak değerlendirilmektedir.
Burnham hükümetinin kabine revizyonunda, önceki Hazine Bakanı Rachel Reeves görevden alınmış, yerine eski Savunma Bakanı John Healey Maliye Bakanı olarak atanmıştır. Bu değişiklik, mali politikanın yönüne ilişkin piyasa beklentilerinde belirsizliğin artmasına yol açmış; sonbaharda açıklanması beklenen ilk bütçe, kamu maliyesindeki açığın büyüklüğü ve olası vergi düzenlemeleri bakımından yakından izlenen bir gündem maddesi haline gelmiştir.
Bu koşullar altında Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) tarafından açıklanan veriler, bu gelişmelere karşın Birleşik Krallık ekonomisinin Nisan-Haziran döneminde %0,4 oranında büyüme kaydettiğini ve söz konusu performansın piyasa beklentileriyle uyumlu gerçekleştiğini göstermektedir. Bu sonuç, ülkeyi 2026 yılının ilk yarısında G7 ülkeleri arasında en yüksek büyüme oranına sahip ekonomilerden biri konumuna taşımıştır. Bununla birlikte, kaydedilen büyümenin önemli bir bölümünün İran savaşındaki geçici ateşkesin sağladığı konjonktürel rahatlama, Dünya Kupası’nın yarattığı tüketim artışı ve mevsim normallerinin üzerinde seyreden hava koşulları gibi geçici etkenlere dayandığı değerlendirilmektedir. İşgücü piyasasındaki zayıflama eğilimi, kamu maliyesindeki açığın genişlemesi ve enflasyonist baskıların sürmesi ise yılın ikinci yarısında büyüme performansı üzerinde aşağı yönlü risk unsurları olarak öne çıkmaktadır.
Aynı dönemde enflasyon oranı, doğal gaz fiyatlarında gözlemlenen belirgin artışın etkisiyle yükseliş eğilimine girmiştir. İngiltere Merkez Bankası, enerji fiyatlarındaki oynaklığa karşı temkinli bir politika duruşu benimseyerek politika faizini değiştirmeme kararı almıştır. İşgücü piyasasına ilişkin göstergeler incelendiğinde, ücret artış hızının yavaşladığı, işsizlik oranının yatay bir seyir izlediği ve açık iş pozisyonu sayısının gerilediği görülmektedir; bu gelişmeler ekonomik faaliyette bir yavaşlama eğilimine işaret etmektedir. Dış ticaret verilerinde enerji kaynaklı dalgalanmalar belirleyici olurken, konut piyasası göreli istikrarını korumakla birlikte zayıf bir seyir izlemeye devam etmiştir.
Bu çalışmada, Birleşik Krallık ekonomisindeki güncel gelişmeler; büyüme, enflasyon, iş gücü piyasası, dış ticaret, konut piyasası ve son dönemde yaşanan siyasi değişimlerin ekonomi üzerindeki etkileri kapsamlı biçimde analiz edilmektedir.
i. Ekonomik Büyüme
Birleşik Krallık ekonomisi 2026 yılının ikinci çeyreğinde, İran savaşının yol açtığı enerji fiyatındaki dalgalanmalara, iç siyasette yaşanan sorunlara ve mali belirsizliklere rağmen dirençli bir performans ortaya koymuştur. Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) tarafından 13 Ağustos 2026’da yayımlanan resmi verilere göre, reel gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) Nisan-Haziran döneminde %0,4 oranında artış göstermiştir. Bu oran, yılın ilk çeyreğinde kaydedilen %0,6’lık büyümenin altında kalmış olsa da piyasa beklentileriyle (%0,4) uyumlu gerçekleşmiş ve Birleşik Krallık’ı 2026 yılının ilk yarısında G7 ülkeleri arasında en hızlı büyüyen ekonomilerden biri konumuna taşımıştır.
Birleşik Krallık 3 Aylık Büyüme Oranları (%)
Çeyrek döneme ilişkin tablo, ekonominin Şubat 2026’da başlayan İran-İsrail-ABD çatışmasının tetiklediği enerji fiyatı artışlarına, iktidardaki liderlik krizine ve sonbahar bütçesi öncesindeki vergi belirsizliğine rağmen büyümeyi sürdürebildiğini göstermektedir. Haziran ayında görülen ivmelenmenin büyük ölçüde İran’daki ateşkesin sağladığı geçici rahatlama, Dünya Kupası’nın başlaması ve mevsim normallerinin üzerindeki sıcaklıklar gibi konjonktürel etkenlerden kaynaklandığı; buna karşılık iş gücü piyasasındaki zayıflık ve kamu maliyesindeki büyüyen açık gibi yapısal sorunların yılın ikinci yarısında büyüme üzerinde aşağı yönlü baskı yaratması beklenmektedir.
ONS verilerine göre, yılın ikinci çeyreğinde reel GSYH çeyreklik bazda %0,4 artmıştır. Bu sonuç, ilk çeyrekteki %0,6’lık büyümenin gerilediğine işaret etse de Reuters anketindeki %0,4 civarındaki piyasa beklentisiyle örtüşmüştür. Yıllık karşılaştırmada ise reel GSYH %1,2 yükselmiştir. Reel kişi başına GSYH ikinci çeyrekte %0,4 artmış, yıllık bazda ise %1,0’lık bir büyüme görülmüştür. Nominal GSYH aynı dönemde %0,8 artmış; böylece geçen yılın aynı çeyreğine göre büyüme %4,1’e ulaşmıştır. GSYH zımni deflatörü yıllık bazda %2,9 artarak, hacim artışının yanı sıra fiyat düzeyindeki yükselişin de toplam geliri büyüttüğüne işaret etmektedir.
Aylık büyüme rakamları, ikinci çeyrek dönemindeki dalgalanmayı belirgin biçimde yansıtmaktadır: Nisan ayında ekonomi %0,1 daralmış, Mayıs’ta durağan seyretmiş, Haziran’da ise %0,3 büyüyerek piyasa beklentisinin (%0,0) belirgin biçimde üzerinde gerçekleşmiştir. Haziran ayındaki bu sürpriz artış, büyük ölçüde İran savaşındaki ateşkesin enerji fiyatlarında yarattığı geçici rahatlamaya, 11 Haziran’da başlayan FIFA Dünya Kupası’na ve Met Office’in ikinci en sıcak Haziran ayı olarak nitelendirdiği hava koşullarına bağlanmaktadır. Haziran ayındaki büyümenin esas itibarıyla hizmetler sektöründeki %0,4’lük artıştan kaynaklandığı, üretim (%-0,2) ve inşaatın (%-0,1) ise bu artışı kısmen frenlediği görülmektedir.
Aylık Büyüme Oranları
Çeyreklik bazda yavaşlayan ancak pozitif seyreden büyüme ile kişi başına düşen çıktıdaki artışın birlikte değerlendirilmesi, ekonomik faaliyetin 2026’nın ikinci çeyreğinde -jeopolitik risklere rağmen- dirençli bir genişleme yolunda seyrettiğine işaret etmektedir. Ancak İngiltere Merkez Bankasının ikinci çeyrek için işaret ettiği %0,3’lük büyüme tahmininin altında kalan çekirdek büyüme temposunu (yaklaşık %0,1 civarında) değerlendirip üçüncü çeyrekte büyümenin sıfıra yaklaşacağını öngörmesi, ikinci çeyrekteki performansın önemli ölçüde geçici etkenlerden beslendiğine işaret etmektedir.
Hizmetler
Ekonominin en büyük bileşeni olan hizmetler sektörü, ikinci çeyrekte %0,5 büyüme kaydetmiştir. Bu oran, bir önceki çeyrekteki %0,8’lik artışın altında kalsa da sektör ekonominin genel büyüme ivmesinin korunmasına en güçlü katkıyı sağlayan alan olmaya devam etmiştir. Yıllık bazda hizmetler üretimi %1,5 artmıştır.
Alt kırılımlara bakıldığında, işletmelere dönük hizmetler (business-facing services) %0,5 oranında, tüketiciye dönük hizmetler (consumer-facing services) ise %0,3 oranında büyümüştür. Sektörün en güçlü katkısı, %2,7 büyüme kaydeden bilgi ve iletişim faaliyetlerinden gelmiştir. Bu başlık altında özellikle bilgisayar programlama, danışmanlık ve ilişkili faaliyetlerde %3,7’lik yüksek artış dikkat çekmiştir. İkinci en büyük katkı, %1,7 oranında büyüyen mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetlerden kaynaklanmış; bu başlık altında reklamcılık ve pazar araştırması (%4,3), bilimsel araştırma ve geliştirme (%3,9) ile hukuki faaliyetler (%2,5) öne çıkmıştır.
Buna karşılık, idari ve destek hizmet faaliyetleri %0,9 oranında daralmış; özellikle ofis idari desteği ve diğer iş destek faaliyetlerinde %2,8’lik, güvenlik ve soruşturma faaliyetlerinde ise %7,9’luk düşüş kaydedilmiştir. Haziran ayı özelinde, tüketiciye dönük hizmetlerde %3,9 büyüyen konaklama sektörü ile Dünya Kupası’nın etkisiyle ivmelenen perakende ticaret (%0,5) öne çıkarken, seyahat acenteliği ve tur operatörlüğü faaliyetlerinde %2,4’lük gerileme dikkat çekmiştir.
Üretim
Üretim sektörü, ikinci çeyrekte durağan seyrederek (%0,0) büyümeye herhangi bir katkı sağlayamamıştır. Bu durum, ilk çeyrekteki %0,2’lik artışın ardından belirgin bir yavaşlamaya işaret etmektedir. Yıllık bazda üretim çıktısı %0,3 artmıştır.
İmalat sektörü %1,0, madencilik ve taş ocakçılığı faaliyetleri ise %0,2 büyüme kaydetmiştir. Buna karşılık elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme tedariki %2,3, su temini, kanalizasyon ve atık yönetimi faaliyetleri ise %3,7 oranında daralarak sektördeki kazanımları önemli ölçüde sınırlamıştır. İmalat alt kırılımlarında ilaç sanayii %4,2, bilgisayar, elektronik ve optik ürünler imalatı %3,0, makine ve ekipman imalatı ise %2,6 oranında büyüyerek dikkat çekmiştir. Buna karşılık taşıt araçları imalatı %0,7, elektrikli teçhizat imalatı %3,1 ve diğer imalat ve tamir faaliyetleri %0,8 oranında gerilemiştir. Haziran ayı özelinde, ilaç sanayiinin aylık bazda %5,1 gerilemesi, imalat çıktısının aylık %0,5 daralmasının başlıca nedeni olmuştur.
İnşaat
İnşaat sektörü, ikinci çeyrekte %0,3 büyüme kaydetmiştir; ancak bu oran yıllık bazda %2,0’lik bir gerilemeye işaret etmektedir. Sektörde yeni işlerde %0,4, bakım-onarım faaliyetlerinde ise %0,2’lik artış kaydedilmiştir. Yeni işlerdeki büyümenin en büyük katkısı %1,9 artışla altyapı projelerinden gelmiştir. Bakım-onarım tarafında ise %2,5 artan kamu konut onarımları öne çıkmıştır. Haziran ayı özelinde ise inşaat çıktısı aylık bazda %0,1 gerilemiş; bu düşüşte kamu konut yeni işlerindeki %11,0’lik sert daralma belirleyici olmuştur. ONS, sıcak ve kurak hava koşullarının bazı inşaat faaliyetlerini olumsuz etkilediğini, ancak çeyrek genelinde altyapı yatırımlarının sektöre ivme kazandırmaya devam ettiğini belirtmektedir.
Politik ve Makroekonomik Değerlendirmeler
2026 yılının ikinci çeyreğine ilişkin büyüme verileri, önemli bir siyasi geçiş döneminin ortasında açıklanmıştır. Bu dönem, Başbakan Keir Starmer’ın kendi partisi içindeki artan baskı sonucu 22 Haziran 2026’da istifa açıklamasını yapmasına, ardından eski Manchester Büyükşehir Belediye Başkanı Andy Burnham’ın 20 Temmuz’da göreve başlamasına sahne olmuştur. Burnham’ın kabine revizyonunda, önceki Hazine Bakanı Rachel Reeves görevden alınmış, yerine eski Savunma Bakanı John Healey Maliye Bakanı (Chancellor of the Exchequer) olarak atanmıştır. Bu liderlik değişikliği piyasalarda mali politikanın yönüne ilişkin belirsizliği artırmış olsa da ikinci çeyrek büyüme verileri, siyasi çalkantıya rağmen ekonominin kısa vadede dirençli kaldığını göstermektedir.
Ekonomi beklentilerle uyumlu bir performans sergileyerek %0,4 büyümüş olsa da bu genişlemenin önemli bir bölümü geçici etkenlere dayanmaktadır. Haziran ayındaki %0,3’lük sürpriz büyümenin arkasında, Şubat sonunda başlayan İran savaşının yol açtığı enerji fiyatı şokunun kısa süreli bir ateşkesle hafiflemesi, Dünya Kupası’nın getirdiği tüketim canlanması ve mevsim normallerinin belirgin şekilde üzerinde seyreden sıcaklıklar yer almaktadır. Nitekim işletmelerin İran savaşına atıfta bulunma oranı, Nisan ayındaki %38’lik zirveden Haziran’da %31’e gerilemiş; bu durum konjonktürel rahatlamanın büyüme üzerindeki olumlu etkisini teyit etmektedir.
İş dünyası yatırımları ikinci çeyrekte %1,7 oranında artarak toparlanma işareti vermiş, gayri safi sabit sermaye oluşumu ise bilgi ve iletişim teknolojisi yatırımlarının öncülüğünde %1,2 büyümüştür. Hane halkı harcamaları %0,3 oranında sınırlı bir artış göstermiş; buna karşılık kamu tüketim harcamaları, sağlık ve eğitim alanlarındaki gerilemenin (kısmen Haziran’daki sıcak hava dalgası nedeniyle bazı okulların kapanmasının) etkisiyle %0,3 daralmıştır. Bu tablo, özel sektörde göreli bir toparlanma yaşanırken kamu tarafında mali disiplin baskısının sürdüğüne işaret etmektedir.
Merkez bankası açısından da dengeli ancak temkinli bir tablo söz konusudur. “Bank of England”, faiz oranlarını enerji fiyatlarındaki artışa rağmen sabit tutmuş; ikinci çeyrek için öngördüğü %0,3’lük büyüme tahminine yakın bir sonuç elde edilmiş olsa da bankanın çekirdek büyüme temposunu yaklaşık %0,1 olarak değerlendirip üçüncü çeyrekte büyümenin sıfıra yaklaşacağını öngörmesi dikkat çekicidir. Yeni Maliye Bakanı John Healey’nin sonbaharda açıklayacağı ilk bütçe öncesinde, kamu maliyesindeki açığın boyutu ve olası vergi artışları piyasaların ve iş dünyasının gündeminde üst sıralarda yer almaya devam etmektedir.
İkinci çeyrek verileri, Birleşik Krallık ekonomisinin jeopolitik şoklara ve iç siyasi belirsizliğe rağmen kısa vadede dirençli kaldığını, ancak bu direncin önemli ölçüde geçici konjonktürel etkenlere dayandığını göstermektedir. Enerji fiyatlarındaki oynaklığın sürmesi, siyasi liderlik değişiminin mali politikada yaratabileceği belirsizlik ve sonbahar bütçesi öncesindeki vergi tartışmaları, yılın ikinci yarısında büyüme ivmesini aşağı çekebilecek başlıca riskler olarak öne çıkmaktadır.
Küresel Ekonomik Ortam ve Enerji Piyasaları
İkinci çeyrekte Birleşik Krallık ekonomisinin performansı, büyük ölçüde 28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve kısa sürede bölgesel bir çatışmaya dönüşen İran savaşının küresel enerji piyasaları üzerindeki etkisiyle şekillenmiştir. Çatışma, Basra Körfezi’nden geçen petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatlarının büyük ölçüde durmasına yol açmış; Uluslararası Enerji Ajansı bu durumu küresel petrol piyasası tarihindeki en büyük arz kesintilerinden biri olarak nitelendirmiştir. Brent petrol fiyatları Mart ayında varil başına 120 doların üzerine çıkmış, bu gelişme Birleşik Krallık’ta akaryakıt fiyatlarını ve enflasyonu yukarı çekmiştir (Mart ayında TÜFE %3,3’e yükselmiştir).
8 Nisan 2026’da ilan edilen ateşkes enerji fiyatlarında geçici bir rahatlama sağlamış ve bu durum Haziran ayı büyüme verilerine olumlu yansımıştır; ancak ateşkesin daha sonra bozulması, enerji piyasalarındaki belirsizliğin tam olarak ortadan kalkmadığını göstermektedir. Hükümetin Eylül ayında planlanan akaryakıt vergisi artışını ertelemesi de bu dönemde enerji maliyetlerinin hane halkları ve işletmeler üzerindeki baskısını hafifletmeye yönelik bir adım olmuştur.
Küresel belirsizlikler yalnızca enerji fiyatları kanalıyla değil, aynı zamanda tedarik zincirleri üzerinden de ekonomiyi etkilemeye devam etmektedir. Buna karşın, ikinci çeyrekte ihracat hacimlerinin %0,5 artması ve kimyasal ürünler ihracatındaki büyüme, Birleşik Krallık’ın küresel arz şoklarına rağmen dış ticarette belirli bir dayanıklılık gösterdiğine işaret etmektedir. İthalat hacimleri de aynı dönemde %0,5 artmış, bu artışta yakıt ithalatındaki yükseliş belirleyici olmuştur.
Uluslararası karşılaştırmalarda, Birleşik Krallık ekonomisi ikinci çeyrekte %0,4 büyüyerek G7 ülkeleri arasında en yüksek büyüme oranlarından birini kaydetmiş; bu durum ülkeyi 2026 yılının ilk yarısında G7 içinde en hızlı büyüyen ekonomilerden biri konumuna taşımıştır. Bununla birlikte, OECD’nin Mart ayında bölgesel enerji fiyatı şokları nedeniyle Euro Bölgesi büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etmesi, küresel ekonomik görünümdeki kırılganlığın sürdüğünü teyit etmektedir. Temmuz ayına ilişkin öncü göstergeler, perakende trafiğinin toparlandığını, işten çıkarma bildirimlerinin Mayıs ayındaki zirveden gerilediğini ve uçuş sayılarının arttığını göstermekte; ancak işletmelerin %32’si Temmuz ayında hâlâ ekonomik belirsizliği en önemli sorun olarak işaret etmekte, enerji fiyatlarına ilişkin endişe düzeyi ise 10 ve üzeri çalışanı olan işletmelerde %70’e ulaşmaktadır.
ii. Enflasyon
Ulusal İstatistik Ofisi’nin (ONS) 19 Ağustos 2026’da yayımladığı verilere göre, Birleşik Krallık’ta Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Temmuz ayında yıllık bazda %2,9 oranında artmıştır. Bu oran, Haziran ayında kaydedilen %2,6 seviyesinin üzerinde gerçekleşmiş ve Mart 2026’dan bu yana ilk kez yıllık enflasyonda yükseliş görülmüştür. Konut maliyetlerini de kapsayan daha geniş ölçekli CPIH endeksi ise aynı dönemde %2,8’den %3,1’e yükselmiştir.
Aylık bazda TÜFE, Temmuz ayında %0,3 artmıştır; bu oran geçen yılın aynı ayındaki %0,1’lik artışın üzerindedir. Enflasyondaki yükselişin en büyük kaynağı, konut ve hane halkı hizmetleri kalemi olmuştur; bu kalemin yıllık artış oranı Haziran’daki %1,2’den Temmuz’da %4,6’ya yükselmiştir. Buna karşılık ulaşım kalemindeki yavaşlama (%5,7’den %3,6’ya), artışı kısmen yavaşlatmıştır. ONS verilerine göre yükselişin ardında beş harcama grubundan gelen yukarı yönlü katkılar, dört gruptan gelen sınırlı aşağı yönlü katkılarla kısmen dengelenmiştir.
Enflasyon Oranı (Temmuz 2016 – Temmuz 2026)
Konut ve hane halkı hizmetleri kalemindeki yükselişin başlıca nedeni doğal gaz fiyatlarıdır; gaz fiyatları Temmuz’da yıllık bazda %14,7 artmış, bu da Ekim 2022’den bu yana kaydedilen en sert artış olmuştur. Bu yükseliş, enerji düzenleyicisi Ofgem’in 1 Temmuz itibarıyla fiyat tavanını %13 oranında yükseltmesinden kaynaklanmış; ortalama bir hane halkının yıllık doğal gaz faturası 221 sterlin artarak 1.862 sterline ulaşmıştır. ONS, Ofgem’in Temmuz-Eylül dönemi fiyat tavanını hesaplamak için kullandığı 12 haftalık değerlendirme döneminin (18 Şubat–18 Mayıs 2026), Orta Doğu’daki çatışmanın etkilerini yansıtan ilk dönem olduğunu belirtmiştir. Elektrik fiyatları da yıllık bazda %3,6 artmıştır.
Ulaşım kalemindeki yavaşlamanın ardında motorin ve benzin fiyatlarındaki düşüş yer almaktadır; motorin fiyatı Haziran-Temmuz arasında litre başına 8,8 peni gerilemiştir. Buna karşılık uzun mesafeli uçak biletleri, Orta Doğu’daki çatışma nedeniyle bazı havayollarının seferlerini askıya alması sonucu %31,7 oranında artarken, Avrupa hatlarındaki bilet fiyatları %4,3 düşmüştür. Gıda ve alkolsüz içecek enflasyonu %1,7’den %1,3’e yavaşlarken, giyim ve ayakkabı fiyatları -Temmuz ayı için sıcak hava kaynaklı zayıf indirim eğilimi nedeniyle- 2020’den bu yana en düşük Temmuz düşüşünü kaydetmiştir. Çekirdek TÜFE (enerji, gıda, alkol ve tütün hariç) %2,6 seviyesinde değişmezken, çekirdek CPIH %2,8’den %2,9’a yükselmiştir; bu da talep yönlü baskıların sınırlı kaldığına işaret etmektedir.
Politikalar ve Piyasaların Tepkisi
Enflasyondaki yükseliş, İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) 17 Eylül’de gerçekleştireceği toplantı öncesinde politika yapıcılar için beklenildiği üzere önemli bir sürpriz oluşturmamıştır; piyasa beklentisiyle örtüşen veri sonrasında ekonomistlerin büyük çoğunluğu bankanın politika faizini %3,75 seviyesinde sabit tutacağını öngörmektedir. Artışın büyük ölçüde enerji fiyatlarından kaynaklanması ve çekirdek göstergelerin kontrol altında kalması, para politikasının bu geçici baskıya müdahale etmesi ihtiyacını sınırlamaktadır. Sterlin, açıklanan veriler sonrasında belirgin bir tepki vermemiştir.
Maliye Bakanı John Healey, yükselişi “İran savaşı kaynaklı enflasyon” olarak nitelendirerek, hükümetin elektrik faturalarındaki KDV indirimi ve otobüs biletlerine getirilen 2 sterlinlik tavan fiyatın hane halklarına nefes alma alanı sağladığını belirtmiştir. Gölge Maliye Bakanı Mel Stride ise hükümetin vergi artışları ve iş dünyasına yönelik politikalarını eleştirerek sonbahar bütçesinde yeni vergi artışları gelebileceği uyarısında bulunmuştur. Uluslararası karşılaştırmada, Birleşik Krallık’ın %2,9’luk TÜFE oranı, Fransa’nın öncü tahminine göre %2,4 olan enflasyon oranının üzerinde, Almanya’nın %2,8’lik oranına ise yakın seyretmiştir.
iii. Politika Faizi
İngiltere Merkez Bankası’nın (Bank of England, BoE) Para Politikası Kurulu (MPC), 30 Temmuz 2026’da gerçekleştirdiği toplantıda politika faizini %3,75 seviyesinde sabit tutma kararı almıştır. Bu karar, yıl içindeki beşinci art arda sabit tutma kararı olmuş ve bir sonraki faiz kararının 17 Eylül 2026’da açıklanması beklenmektedir. Mevcut enflasyon oranı %2,9 ile bankanın %2’lik hedefinin belirgin şekilde üzerinde seyretmektedir.
MPC, Temmuz toplantısında faizi %3,75’te sabit tutma yönünde 6’ya karşı 3 oyla karar almıştır; üç üye ise faizin doğrudan %4,00’e yükseltilmesi yönünde oy kullanmıştır. Bu, Haziran toplantısındaki 7’ye karşı 2’lik oy dağılımına kıyasla şahin kanadın güç kazandığına işaret etmektedir. Kararı sabit tutma yönünde oy kullanan altı üye faizi sabit tutmanın – orta doğudaki savaşın başlangıcından bu yana finansal koşullarda yaşanan belirgin sıkılaşmayla birlikte - enerji fiyatlarındaki dalgalanmalardan kaynaklanan yukarı yönlü enflasyon risklerine karşı yeterli bir sigorta sağladığını değerlendirmiştir.
BoE, enflasyonun beklentilerin bir miktar ötesinde gerileyerek Haziran’da %2,6’ya indiğini, ancak Orta Doğu’daki çatışmanın enerji fiyatlarını yüksek ve oynak seviyelerde tuttuğunu belirtmektedir. Banka, yükselen enerji faturalarının işletmeleri fiyat artışına yönlendirebileceğini vurgulayarak enflasyonun yılın kalanında tekrar yükselmesini beklediğini açıklamıştır; nitekim ONS’in 19 Ağustos’ta yayımladığı veriler, TÜFE’nin Temmuz’da %2,9’a yükseldiğini doğrulamıştır. Banka Başkanı Andrew Bailey, para politikasının küresel enerji fiyatlarını etkileyemeyeceğini, ancak enflasyondaki yükselişin kalıcı hale gelmemesini sağlamanın kurulun görevi olduğunu ifade etmiştir. MPC, konut kredisi faizlerinin ve firmaların borçlanma maliyetlerinin çatışma öncesine kıyasla zaten yükselmiş olmasının, hane halklarını ve işletmeleri harcama konusunda temkinli hale getirdiğini; bunun da enerji fiyatı artışlarının enflasyon üzerindeki ikincil etkilerini sınırlamaya yardımcı olacağını değerlendirmektedir.
Faiz Oranı
Reuters’ın 13-18 Ağustos tarihleri arasında 64 ekonomist ile gerçekleştirdiği ankete göre, ekonomistlerin yaklaşık %90’ı (56/64) BoE’nin faizi yıl sonuna kadar %3,75’te sabit tutacağını öngörmektedir; bu oran bir önceki aydaki %83’lük oranın üzerindedir. Ankete katılan hiçbir ekonomist, Eylül toplantısında bir faiz değişikliği beklememektedir. Buna karşılık finansal piyasalar, yıl sonuna kadar çeyrek puanlık bir faiz artışını fiyatlamaya devam etmektedir; 29 Temmuz itibarıyla iki yıllık swap oranının %4,20 ile politika faizinin 45 baz puan üzerinde seyretmesi, sabit faizli konut kredisi fiyatlamalarının piyasa beklentilerindeki bu şahin eğilimi yansıttığını göstermektedir. Reuters anketi, 2026 ve 2027 için ortalama büyümenin sırasıyla %1,1 ve %1,2 olacağını, 2028’de ise %1,5’e hızlanacağını öngörmektedir. Bailey, basın toplantısında bu kararın bir faiz artışına yaklaşıldığı şeklinde yorumlanmaması gerektiğini özellikle vurgulamış; kurulun enerji fiyatlarındaki gelişmeleri ve olası ikincil etkileri yakından izlemeye devam edeceğini belirtmiştir.
iv. Ücretler & İşgücü Piyasası
Birleşik Krallık’ta Nisan-Haziran 2026 döneminde çalışanların ortalama ücretlerdeki (ikramiyeler hariç) yıllık artış oranı %3,5 olarak gerçekleşmiştir. Bu oran, son dört üç aylık dönemdir görülen görece istikrarlı seyri sürdürmüştür. Toplam ücretlerde (ikramiyeler dahil) yıllık artış oranı ise %4,1 olarak ölçülmüş; bu düzey, bir önceki üç aylık döneme (Mart-Mayıs) göre %4,3’ten gerilemiştir. Haziran 2026 itibarıyla ortalama haftalık ücretler için 703 sterlin, toplam ücretler ise 755 sterlin olarak tahmin edilmiştir.
Enflasyondan arındırılmış verilere göre, CPIH bazında düzenli ücretlerdeki yıllık artış %0,5, toplam ücretlerdeki artış ise %1,1 olarak gerçekleşmiştir. CPI bazında ise bu oranlar sırasıyla %0,7 ve %1,3’tür. Reel düzenli ücret artışı, Nisan 2026’da kaydedilen %0,1’lik son iki yılın en düşük seviyesinin ardından art arda ikinci kez yükseliş göstermiştir; ancak 2024 Haziran’daki %2,6’lık seviyeye kıyasla halen belirgin şekilde düşük seyretmektedir.
Ortalama Haftalık Ücretler (Mevsimlikten Arındırılmış)
Sektörel bazda değerlendirildiğinde, kamu sektöründe yıllık düzenli ücret artış oranı %6,1 olarak gerçekleşmiş; bu oran bir önceki üç aylık dönemdeki %5,5’in üzerindedir ve bazı NHS personeli ücret artışlarının 2026’da 2025’e kıyasla daha erken ödenmesinden kaynaklanan baz etkisini yansıtmaktadır. Özel sektörde ise yıllık düzenli ücret artışı %2,8’e gerilemiş; bu, Ekim 2020’den bu yana kaydedilen en düşük seviyedir. Kamu sektöründen sonra en yüksek düzenli ücret artışı %3,5 ile toptan-perakende ticaret, otelcilik ve restoranlar sektöründe görülürken, inşaat sektörü yıllık bazda %0,1’lik gerilemeyle en zayıf performansı sergilemiştir. Finans ve iş hizmetleri ile imalat sektörleri ise sırasıyla %2,3 ve %2,8 ile görece istikrarlı bir seyir izlemiştir.
İşgücü piyasası verilerine göre, 16 yaş ve üzeri nüfusta işsizlik oranı Nisan-Haziran 2026 döneminde %4,9 olarak tahmin edilmiştir. Bu oran, piyasa beklentisi olan %4,8’e düşüş beklentisinin aksine değişmeden kalmıştır; yıllık bazda 0,2 puanlık artışa işaret ederken, bir önceki çeyreğe göre 0,1 puanlık gerileme göstermiştir. 16-64 yaş grubunda istihdam oranı %75,1 olarak ölçülmüş; bu oran yıllık bazda 0,2 puan gerilerken, çeyreklik bazda 0,1 puan artış kaydetmiştir. Ekonomik olarak aktif olmayan nüfus oranı ise %20,9 ile hem yıllık hem çeyreklik bazda büyük ölçüde değişmeden kalmıştır.
HMRC’nin idari verilerine göre ücret bordrosuna kayıtlı çalışan sayısı, Haziran 2025 ile Haziran 2026 arasında 78.000 kişi (%0,3) azalmıştır; aya göre ise Mayıs-Haziran döneminde 13.000 kişilik bir düşüş kaydedilmiştir. Temmuz 2026’ya ilişkin erken tahmin, bordrolu çalışan sayısının yıllık bazda 94.000 kişi (%0,3) azalarak 30,3 milyona gerilediğine işaret etmektedir; bu verilerin önümüzdeki ay revize edilmesi beklenmektedir. Temmuz ayı için işsizlik maaşı başvurusu sayısı, hem aylık hem yıllık bazda gerileyerek 1,665 milyon kişiye düşmüştür.
Birleşik Krallık İşsizlik Oranları (Mevsimsellikten Arındırılmış)
Açık iş pozisyonu sayısı da gerilemeye devam etmiş; Mayıs-Temmuz 2026 dönemine ilişkin erken tahminler, bir önceki üç aylık döneme (Şubat-Nisan) kıyasla 6.000 (%0,8) azalışla 707.000 seviyesine işaret etmektedir. Bu düzey, COVID-19 pandemisi dönemi hariç tutulduğunda Eylül-Kasım 2014’ten bu yana görülen en düşük açık pozisyon sayısıdır. ONS’in İşe Alım Anketi’ne göre bazı küçük işletmeler, işgücü maliyetlerindeki ve diğer operasyonel giderlerdeki artışlar nedeniyle yeni personel almaktan kaçınmaktadır.
Guardian’ın haberine göre veriler, Başbakan Andy Burnham’ın hükümeti için zorlu bir sonbahar bütçesi öncesinde hane halkları üzerindeki mali baskıyı hafifletme konusunda önemli bir sınav oluşturmaktadır; Burnham göreve başladığı ilk haftada bir dizi nefes alma alanı önlemi açıklamış ve gençler arasındaki işsizlikle mücadeleyi öncelik olarak belirlemiştir. 16-24 yaş grubunda eğitim, istihdam veya mesleki eğitimin dışında kalan (NEET) genç sayısının bir milyonu aşarak son on yılın en yüksek seviyesine ulaşması, hükümetin gündeminde üst sıralarda yer almaktadır; eski Kabine Bakanı Alan Milburn’ün bu konudaki incelemesinin sonbaharda tamamlanması beklenmektedir. Çalışma ve Emeklilik Bakanı Pat McFadden, istihdamdaki artışı ve işsizlik oranındaki gerilemeyi cesaret verici bulduğunu belirtirken, bazı ekonomistler gözlemlenen bu yumuşamanın İngiltere Merkez Bankası’nın faiz artışından kaçınması yönündeki görüşü güçlendirebileceğini değerlendirmektedir.
v. Uluslararası Ticaret
Haziran 2026 döneminde Birleşik Krallık’ta toplam mal ithalatı cari fiyatlarla 0,4 milyar sterlin (%0,7) düşüş göstermiştir. Bu gerileme, AB ülkelerinden yapılan ithalatın 0,1 milyar sterlin (%0,3) ve AB dışı ülkelerden yapılan ithalatın 0,3 milyar sterlin (%1,0) azalmasından kaynaklanmıştır. Aynı dönemde mal ihracatı ise 2,2 milyar sterlin (%6,3) oranında sert bir düşüş kaydetmiş; bu gerileme AB’ye yapılan ihracattaki 1,3 milyar sterlinlik (%7,4), AB dışı ülkelere yapılan ihracattaki ise 1,0 milyar sterlinlik (%5,4) azalıştan kaynaklanmıştır.
AB ve AB Dışındaki Ülkelerden Yapılan Toplam İthalat
Haziran 2026 itibarıyla AB’den yapılan ithalat, AB dışı ülkelerden yapılan ithalatın 2,8 milyar sterlin üzerinde gerçekleşmiş; öte yandan AB’ye yapılan ihracat, AB dışı ülkelere yapılan ihracatın 1,2 milyar sterlin altında kalmıştır. Enflasyondan arındırılmış verilere göre ise toplam mal ithalatı Haziran’da 0,6 milyar sterlin (%1,1) artmış; bu artış AB dışı ülkelerden yapılan ithalattaki 0,8 milyar sterlinlik (%3,3) yükselişten kaynaklanmış, AB’den yapılan ithalattaki 0,2 milyar sterlinlik (%0,8) düşüşle kısmen dengelenmiştir. Aynı dönemde mal ihracatı hacim bazında 1,5 milyar sterlin (%4,7) gerilemiştir.
AB ve AB Dışındaki Ülkelere Yapılan Toplam İhracat
Emtia bazında bakıldığında, AB’den yapılan ithalattaki düşüşün ardında 0,2 milyar sterlinlik yakıt ithalatı geriliyle kimyasal ürünler ve çeşitli mamul madde ithalatındaki 0,1’er milyar sterlinlik azalışlar yer almış; bu düşüşler, Almanya’dan otomobil ithalatındaki artışa bağlı olarak makine ve ulaşım ekipmanları ithalatındaki 0,2 milyar sterlinlik yükselişle kısmen dengelenmiştir. AB dışı ülkelerden yapılan ithalattaki gerilemede ise 0,2 milyar sterlinlik yakıt ithalatı düşüşü belirleyici olmuş; bu düşüş, 17 Haziran’da açıklanan ABD-İran ateşkesinin uzatılması sonrasında petrol fiyatlarındaki gerilemeye bağlı olarak ABD’den yapılan rafine petrol ithalatının azalmasından kaynaklanmıştır.
Çeyreklik verilere bakıldığında, mal ve hizmet ticaretindeki toplam açık 2026 yılının ikinci çeyreğinde (Nisan-Haziran) bir önceki çeyreğe kıyasla 0,3 milyar sterlin genişleyerek 8,0 milyar sterline ulaşmıştır. Mal ticaretindeki açık 1,2 milyar sterlin artışla 60,7 milyar sterline yükselirken, hizmet ticaretindeki fazla 0,9 milyar sterlin artışla 52,7 milyar sterline genişlemiştir. İkinci çeyrekte hem AB’den hem AB dışı ülkelerden yapılan yakıt ithalat ve ihracatında görülen belirgin artışlar dikkat çekmektedir; ONS, bu gelişmeyi Orta Doğu’daki devam eden çatışmanın Hürmüz Boğazı üzerinden geçen yakıt sevkiyatlarını aksatması sonucu yükselen petrol fiyatlarına bağlamaktadır.
vi. Konut Piyasası
Birleşik Krallık konut piyasası, Temmuz 2026’da Haziran ayındaki %0,2’lik artışın ardından durağan bir seyir izlemiş ve aylık bazda değişim göstermemiştir. Lloyds Bank tarafından açıklanan verilere göre, ortalama konut fiyatı bir önceki aya kıyasla 143 sterlin gerileyerek 299.253 sterline inmiştir (Haziran ayı: 299.396 sterlin). Böylece konut fiyatları, yaklaşık iki yıldır dar bir bant içinde hareket ettiği görülen istikrarlı seyrini korumuş ve Kasım 2024’teki seviyesinin yalnızca %0,5 üzerinde kalmıştır.
Yıllık bazda konut fiyatı artış oranı %0,1’e gerilemiş; bu oran, Kasım 2023’ten bu yana kaydedilen en düşük yıllık artış hızı olmuştur. Lloyds tarafından yapılan değerlendirmede; alıcı ve satıcıların yıl boyunca daha belirsiz bir ekonomik ortamla karşı karşıya kalmasına rağmen fiyat istikrarının sürdüğü belirtilmiş, konut satın alma gücünün pek çok potansiyel alıcı için hâlen zorlayıcı olduğu, Orta Doğu’daki son gelişmelerin ardından mortgage faiz oranlarının yaz aylarındaki hafif gerilemenin ardından yeniden yükselişe geçtiği ifade edilmiştir.
Bölgesel bazda değerlendirildiğinde, Birleşik Krallık genelinde en güçlü yıllık fiyat artışı yine Kuzey İrlanda’da kaydedilmiş; bu bölgede fiyatlar yıllık bazda %7,4 yükselerek ortalama konut fiyatını 231.131 sterline taşımıştır. İskoçya’da yıllık artış %3,6 ile 223.246 sterline, Galler’de ise %1,6 ile 231.458 sterline ulaşmıştır. İngiltere içinde en güçlü büyüme kuzey bölgelerinde yoğunlaşmış; Kuzey Doğu bölgesi %2,8 artışla 182.488 sterline, Kuzey Batı bölgesi ise %2,1 artışla 247.836 sterline yükselmiştir.
Buna karşılık, en zayıf bölgesel performans güney İngiltere’de gözlemlenmiştir. Güney Doğu bölgesinde konut fiyatları yıllık bazda %2,0 gerileyerek 381.146 sterline inmiş, Büyük Londra’da ise %1,3’lük düşüşle 533.930 sterline gerilemiştir. Bu tablo, ülke genelinde bölgesel fiyat performansı arasındaki ayrışmanın sürdüğüne işaret etmektedir.
Ortalama Konut Fiyatları
Konut işlem hacmine ilişkin HMRC verilerine göre, mevsimsellikten arındırılmış konut satışları Haziran 2026’da %0,2 artışla 98.700 adede ulaşmıştır; mevsimsellikten arındırılmamış verilerde ise aylık artış %11,4 olarak gerçekleşmiştir. Üç aylık bazda (Nisan-Haziran) işlem hacmi bir önceki üç aya kıyasla %1,5 gerilerken, yıllık bazda Haziran 2025’e göre %2,5 artış kaydedilmiştir. Bank of England verilerine göre ise konut kredisi onayları Haziran ayında aylık bazda %2,9 artışla 58.200 adede yükselmiş; ancak bu rakam geçen yılın aynı dönemine kıyasla %10,0 daha düşük seviyede kalarak talebin hâlen geçen yılın gerisinde olduğuna işaret etmiştir.
RICS (Royal Institution of Chartered Surveyors) tarafından yayımlanan Haziran 2026 Konut Piyasası Anketi’ne göre, yeni alıcı talepleri zayıf seyrini korumakla birlikte bir miktar iyileşme göstermiş; net denge oranı önceki iki ankette kaydedilen %-34’ten %-29’a yükselmiştir. Anlaşmaya varılan satışlarda da hafif bir iyileşme görülmüş, net denge %-35’ten %-32’ye çıkmıştır. Buna karşılık yeni satış listelerine ilişkin net denge %-10’dan %-23’e gerileyerek piyasaya gelen yeni mülk arzının azaldığına işaret etmiştir. Genel tabloya bakıldığında, konut piyasası faaliyetinin hâlen zayıf seyrettiği, ancak talep ve satışlardaki gerileme hızının yavaşlama eğiliminde olduğu değerlendirilmektedir.
Lloyds, yılın kalan bölümünde piyasa faaliyeti ve konut fiyatlarının görece istikrarlı seyrini koruyacağını öngörmektedir. Bankaya göre önümüzdeki dönemdeki gelişmeler, büyük ölçüde mortgage faiz oranlarının enflasyon görünümüne nasıl tepki vereceğine ve hane halklarının genel güven düzeyine bağlı olacaktır. Borçlanma maliyetlerindeki oynaklığın sürmesi ve Orta Doğu kaynaklı belirsizliklerin mortgage fiyatlaması üzerindeki etkisi, önümüzdeki aylarda piyasanın yakından izlenmesi gereken başlıca risk unsurları olarak öne çıkmaktadır.
Kaynakça
Bank of England (30 Temmuz 2026). “The interest rate (Bank Rate).”
BBC News (30 Temmuz 2026). “Bank holds interest rates but says it is ready to raise them if Iran war escalates.”
BBC News (13 Ağustos 2026). “UK economy grows but experts warn of challenging months ahead.”
BBC News (19 Ağustos 2026). “Jump in energy bills drives inflation to 2.9% - the highest rate for four months.”
CNBC (30 Temmuz 2026). “Interest rates, inflation, Bank of England.”
Euronews (19 Ağustos 2026). “UK inflation hits four-month high of 2.9% as energy bills soar.”
Financial Times (19 Ağustos 2026). “UK inflation accelerates to 2.9% in July amid Middle East energy shock”
Forbes Advisor UK (19 Ağustos 2026). “Inflation rate update.”
Lloyds Bank (Temmuz 2026). “Lloyds House Price Index — July 2026.” lloydsbank.com/assets/media_centre/pdf/july-2026-lloyds-house-price-index.pdf.
Morningstar (13 Ağustos 2026). “UK economy grew 0.4% in second quarter.”
Office for National Statistics (2026). “Average weekly earnings in Great Britain: August 2026.” ons.gov.uk.
Office for National Statistics (2026). “Consumer price inflation, UK: July 2026.” ons.gov.uk.
Office for National Statistics (2026). “Earnings and employment from Pay As You Earn Real Time Information, UK: August 2026.” ons.gov.uk.
Office for National Statistics (2026). “Employment in the UK: August 2026.” ons.gov.uk.
Office for National Statistics (2026). “GDP first quarterly estimate, UK: April to June 2026.” ons.gov.uk.
Office for National Statistics (2026). “GDP monthly estimate, UK: June 2026.” ons.gov.uk.
Office for National Statistics (2026). “UK labour market: August 2026.” ons.gov.uk.
Office for National Statistics (2026). “UK trade: June 2026.” ons.gov.uk.
Office for National Statistics (2026). “Vacancies and jobs in the UK: August 2026.” ons.gov.uk.
Reuters (13 Ağustos 2026). “UK economy unexpectedly grows by 0.3% in June, ONS says.”
Reuters (18 Ağustos 2026). “Bank of England to hold rates for remainder of year despite inflation risks.”
Reuters (18 Ağustos 2026). “UK wage growth 3.5% in second quarter.”
Reuters (19 Ağustos 2026). “UK inflation picks up to 2.9% year-on-year in July.”
Sky News (13 Ağustos 2026). “GDP: UK growth slows but economy resilient despite Iran war, latest data says.”
The Guardian (13 Ağustos 2026). “UK economic growth slows as Iran war drives up energy prices.”
The Guardian (18 Ağustos 2026). “UK pay growth: ONS, Iran war, cost of living, unemployment rate.”
The Guardian (19 Ağustos 2026). “UK inflation rise driven by Iran war energy costs, consumer prices index and interest rates.”
Yorumlar